Борбор Азияга сапар тарткан индиялык туристтер жакын арада үзгүлтүксүз санариптик төлөмдөрдү колдонуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушу мүмкүн. Жаңы финтех кызматташтыгы Индияда кеңири колдонулган төлөм системаларын аймактагы соода тармактарына интеграциялоону көздөйт. Каржылык байланыштарды чыңдоого багытталган маанилүү кадам катары Борбор Азияга багытталган финтех-инфраструктуралык компания 8B PayU менен өнөктөшүп, Unified Payments Interface (UPI) жана башка индиялык төлөм ыкмаларын Казакстан, Өзбекстан жана Кыргызстан сыяктуу негизги рыноктордо колдонууга шарт түзүүдө.
Бул өнөктөштүк индиялык колдонуучуларга товарлар жана кызматтар үчүн UPI, интернет-банкинг, дебеттик жана кредиттик карталар сыяктуу көнүмүш каражаттар менен төлөөгө мүмкүндүк берет. Мында кошумча каттоодон өтүү же төлөм адаттарын өзгөртүү талап кылынбайт. PayU’нун API’лерин 8Bнин учурдагы соода тармагына интеграциялоо аркылуу UPI кошумча төлөм каналы катары киргизилип, транзакциялар буга чейин колдонулуп келген системалар аркылуу үзгүлтүксүз иштетилет.
Индиялык туристтер үчүн бул чет өлкөдө төлөм жүргүзүүнү жеңил жана түшүнүктүү кылат, өз өлкөсүндөгү санариптик төлөмдөрдүн ыңгайлуулугуна окшош шарт түзөт. Ал эми Борбор Азиядагы ишкерлер үчүн бул дүйнөдөгү эң ири жана тез өсүп жаткан санариптик керектөөчүлөрдүн бирине жетүү мүмкүнчүлүгүн ачат. Алар индиялык туристтерден түздөн-түз популярдуу колдонмолор аркылуу төлөм кабыл ала алышат. Бул транзакциялардын ийгиликтүүлүгүн жогорулатып, чек-ауттагы тоскоолдуктарды азайтат — бул трансчегаралык сооданын көптөн берки көйгөйү болуп келген.
Бул демилге Индия менен Борбор Азиянын ортосундагы экономикалык жана туристтик байланыштар тездик менен өсүп жаткан учурда ишке ашууда. Индиялыктардын чет өлкөгө саякат чыгымдары 2024-жылы 18,82 миллиард долларга жетип, 2034-жылга карата 55,39 миллиард долларга жетет деп күтүлүүдө. Бул индиялык туристтерди дүйнөдөгү эң көп каражат сарптаган топтордун катарына кошот. Ошол эле учурда Борбор Азия өлкөлөрү туризмдин туруктуу өсүшүн көрсөтүп, Индия негизги туристтик булак өлкөлөрдүн бирине айланууда.
Казакстанда туристтердин көбөйүшү аба каттамдарынын жакшыртылышы жана индиялык жарандар үчүн визасыз режимдин киргизилиши менен шартталууда. 2025-жылы өлкөгө болжол менен 250 миң индиялык турист келген, бул 2024-жылдагы 146 миңге салыштырмалуу кыйла жогору. Алматы шаарынын өзү эле 2025-жылдын биринчи жарымында 1 миллиондон ашуун туристти кабыл алган, алардын олуттуу бөлүгүн индиялыктар түзгөн. Өзбекстан да индиялык туризмдин өсүшүн көрсөтүүдө: 2025-жылдын алгачкы беш айында туристтердин саны 22%дан ашык көбөйгөн. Жалпысынан жыл ичинде 66 миңден ашуун индиялык турист келген.
Аймак боюнча жалпы көрсөткүчтөр өсүү тенденциясын көрсөтөт. Казакстан 2025-жылдын алгачкы тогуз айында 15,7 миллион чет элдик туристти кабыл алган, ал эми мейманкана кызматтарынан түшкөн киреше олуттуу өскөн. Өзбекстан дүйнөдөгү эң тез өсүп жаткан туристтик багыттардын катарына кирсе, Кыргызстан 2025-жылы болжол менен 10 миллион туристти кабыл алып, мурунку жылдагы 8,86 миллиондон жогору көрсөткүчкө жеткен. Бул тенденциялар аймактын жагымдуулугу өсүп жатканын жана эл аралык, айрыкча индиялык туристтер менен байланыштар бекемделип жатканын көрсөтөт.
Ошол эле учурда адистер Индия–Борбор Азия коридорундагы негизги көйгөйлөрдүн бири катары төлөм инфраструктурасынын шайкеш келбестигин белгилеп келишкен. UPI төлөмдөрүнө көнүп калган индиялык туристтер чет өлкөдө өздөрүнө ыңгайлуу төлөм ыкмаларынын чектелгендигинен улам кыйынчылыктарга туш болушат. 8B–PayU өнөктөштүгү бул ажырымды жоюп, төлөм системаларын керектөөчүлөрдүн жүрүм-турумуна ылайыкташтырууну көздөйт.
Туризмден тышкары, бул интеграция трансчегаралык сооданы өнүктүрүүдө да маанилүү роль ойнойт. Индия менен Борбор Азиянын ортосундагы экономикалык байланыштар туруктуу өсүп жатат. Мисалы, Индия менен Казакстандын ортосундагы соода көлөмү 2025-жылы 923,3 миллион долларга жеткен. Бул байланыштардын маанилүү бөлүгүн индиялык керектөөчүлөрдүн Борбор Азия компанияларынан товар жана кызмат сатып алуусу түзөт. Жаңы төлөм мүмкүнчүлүктөрү бул суроо-талапты реалдуу кирешеге айландырууга жардам берет.
Ишкердик көз караштан алганда, артыкчылыктар муну менен эле чектелбейт. Борбор Азиядагы авиабилет брондоо, санариптик продуктылар жана онлайн кызматтарды сунуштаган компаниялар индиялык кардарларга ыңгайлуу кызмат көрсөтө алышат. UPI, интернет-банкинг жана RuPay сыяктуу карта тармактарын колдоо ийкемдүүлүктү жана ыңгайлуулукту камсыз кылып, сатуу көрсөткүчтөрүн жана кардарлардын канааттануусун жогорулатат.
Жөнгө салуу талаптары да эске алынган. Мисалы, Казакстанда интеграция жергиликтүү лицензиясы бар төлөм уюму аркылуу жүргүзүлүп, бардык транзакциялар улуттук мыйзамдарга ылайык аткарылат. Бул ишенимди арттырып, башка рынокторго кеңейтүүгө шарт түзөт.
Компаниялардын жетекчилери бул кызматташтыктын стратегиялык маанисин белгилешти. 8B үчүн бул саякатка болгон суроо-талап менен аны колдогон инфраструктуранын ортосундагы ажырымды жоюу кадамы болсо, PayU үчүн бул индиялык санариптик төлөмдөрдү дүйнөлүк рынокко жайылтуу стратегиясынын бир бөлүгү болуп саналат.
Жыйынтыгында, 8B–PayU өнөктөштүгү туристтер үчүн төлөмдөрдү жеңилдетүүдөн да кеңири мааниге ээ — ал Индия менен Борбор Азиянын ортосундагы экономикалык байланыштарды тереңдетүүгө негиз түзөт. Индиянын өнүккөн санариптик төлөм экосистемасын Борбор Азиянын кеңейип жаткан соода тармактары менен бириктирүү аркылуу бул демилге туризм жана соода үчүн негизги кыймылдаткычка айланууда. Саякат жана соода агымдары өскөн сайын, мындай инфраструктура Индия–Борбор Азия коридорун бирдиктүү, санариптик байланышкан экономикалык мейкиндикке айландырууда маанилүү роль ойнойт.
Эркинбек КАМАЛОВ.
