www.versia.kg
Понедельник, Ноябрь 16, 2026
  • ЖАҢЫЛЫКТАР
  • АНАЛИТИКА
  • ИНТЕРВЬЮ
  • ЖАРЫЯ
  • КӨЗ КАРАШ
  • Байланыш
Натыйжа жок
Бардык натыйжаларды кароо
  • ЖАҢЫЛЫКТАР
  • АНАЛИТИКА
  • ИНТЕРВЬЮ
  • ЖАРЫЯ
  • КӨЗ КАРАШ
  • Байланыш
Натыйжа жок
Бардык натыйжаларды кароо
www.versia.kg
Натыйжа жок
Бардык натыйжаларды кароо

МУГАЛИМГЕ КАНЧА АЙЛЫК КЕРЕК?

07.10.2019
0 0
0
SHARES
1.3k
Просмотры
Бөлүшүү

Эми 1-октябрдан тартып Кыргызстандагы мугалимдердин эмгек акысы 30 пайызга жогорулады. Бул келечек муундарга таалим-тарбия берип жаткан мугалимдер жана алардын үй-бүлөсү үчүн кубанычтуу нерсе. Аз болсо да мамлекеттин көңүл бурганы, камкордугу эсептелет.

Бирок, биздин мугалимдердин эмгек акысы менен башка өлкөлөрдүн мугалимдеринин эмгек акыларынын ортосунда кандай айырма бар? Ушул суроо көпчүлүктү кызыктырбай койбойт. Кантсе да бир катар өлкөлөрдө муалимдерге берилүүчү эмгек акылардын деңгээли кыйла жогору экени төмөнкү маалыматтардан көрүнүп турат.

Мисалы, өнүккөн өлкөлөрдүн катарына кирбеген Мексикада мугалимдерди өтө урматташат. Мисалы, 2015-жылдын эсебинде жыл ичинде мугалим 68 миң 343 АКШ доллары көлөмүндө эмгек акы алган. Ошондо анын бир айлык эмгек акысы 5695 АКШ долларына, аны рублге айландырса 375 миң 830 рублге туура келет. Ошол 2015-жылдан бери Мексикада мугалимдердин эмгек акысы көбөйсө көбөйгөндүр, бирок азая электиги анык.

Мугалимдин эмгек акысынын деңгээли боюнча андан кийинки эле орунда (2015-жылы) Германия турган экен. Мугалим бир жылда 61 миң 317 АКШ долларын, айына 5110 АКШ долларын, рублге эсептегенде айына 337 миң 191 рубль алган экен. Каатчылык өкүм сүрүп, банкрот абалына келип калган Грецияда жылына мугалимге 5724 АКШ доллары, айына 1480 АКШ доллары, рублге эсептегенде айына 97 миң 663 рубль төлөп келет Кийинки өлкөлөр 2015-жылы төмөнкү таблицадагыдай эмгек акы беришкен.

Өлкө Жылдык акысы (АКШ $) Айлык акысы

(АКШ $)

Рубль менен
Мексика 68 343 5695 375 830
Германия 61 317 5110 337 191
АКШ 42 695 3558 234 787
Испания 40 752 3396 224 101
Австралия 39 125 3260 215 155
Нидерланды 38 473 3206 211 569
Франция 30 651 2554 168 557
Түштүк Корея 29 252 2438 160 860
Англия 27 768 2314 152 704
Япония 27 627 2302 171 927
Греция 17 760 1480 97 663
Россия 5724 477 31 477

Жалпы рейтингде Кыргызстанда көрсөтүлгөн, бизде 2018-жылы мугалимдерге айына орто эсепте 166 АКШ доллары өлчөмүндө айлык акы берилген экен. Муну рубль менен сомго которсо канча болорун ай сайын эмгек акыны колуна кармаган мугалимдерибиз өздөрү жакшы билишет. Канчалык өкмөт аракет кылбасын, канчалык эмгек акыларды жогорулатпасын, эл аралык мааниде биздин мугалимдерибиз өтө аз эмгек акы алышары белгилүү болду.

Эл аралык иликтөөчүлөр ар кайсы өлкөлөрдүн мугалимдеринин алган айлык акыларын ошол өлкөнүн президентинин айлык акысына салыштырышкан. Мында 2015-жылдагы көрсөткүч боюнча Испаниянын мугалимдери көп акы алганы байкалат: алардын алган эмгек акысы президенттин эмгек акысынын 48 пайызына туура келген. Ошондой эле эң аз эмгек акы баякы эле Россиянын мугалимдеринде экен: алардын эмгек акысы президенттин эмгек акысынын 4 пайызын гана түзүптүр. Калган өлкөлөрдөгү абалды төмөнкү таблицадан көрсөңүз болот.

 

Өлкө

Мугалимдин

эмгек акысы акысы

(жыл/АКШ $)

Президенттин  эмгек акысы

(жыл/АКШ $)

Президенттин эмгек акысына карата %
Испания 40 752 84 240 48%
Мексика 68 343 244 900 28%
Германия 61 317 244 000 25%
Нидерланды 38 473 204 000 19%
Греция 17 760 95 350 19%
Түштүк Корея 29 252 178 000 16%
Франция 30 651 202 000 15%
Япония 27 627 203 000 14%
Англия 27 768 206 000 13%
АКШ 42 695 400 000 11%
Австралия 39 125 396 000 10%
Россия 5724 136 000 4%

Кыргызстандын мугалимдеринин эмгек акыларынын өлчөмүн өлкө президентинин эмгек акысынын өлчөмүнө салыштыра албадык, себеби андай маалымат бизде жок. Бирок, жогорудагы таблицанын эң артынан орун алып калышы толук ыктымал экени анык.

Дүйнөгө өзүнүн тартибин орноткусу келген АКШда мугалимдердин эмгек акысы жогору эсептелет, бирок ал жакта мугалимдер эмгек акыны жогорулатууну талап кылган жөө жүрүштөргө да көп чыгышат. АКШда билим алуунун баасы жогору, бирок алар билим алуу үчүн акча коротуудан качышпайт, себеби билимдүү адам ал жакта жакшы жашайт.

АКШнын мугалимдеринин айлык акысы орто эсепте 4800 доллар турат, ал эми эмгек акынын деңгээли кайсы аймакта жашагандан көбүрөөк көз каранды. Мисалы, Калифорния менен Нью-Йорк штаттарында айлык эмгек акы 7500 доллар болсо, Түштүк Дакота штатында 3200 долларга туура келет. Мугалимдердин эмгек акысынын өлчөмү билим берүү мекемесинин тибине, мектептин аброюна, кайсы штатта экенине, эмгек стажына, квалификациясына карап аныкталат. Өлкөдө миллиондогон мугалимдер бар, алардын 76 пайызы аялдар, 24 пайызы эркектер эсептелет. Дагы бир өзгөчөлүк, жеке менчик мектептердеги эмгек акы мамлекеттик мектептерге караганда кыйла жогору болот.

АКШда дагы бир жакшы нерсе, мугалимдерге эмгегине карап сыйлыктардын берилиши. Жакшы көрсөткүч менен иштеген мугалимдердин эмгек акысына 1-4,5 пайыз үстөк кошулуп берилет. Бирок, сыйлык акылар 1 миң доллардан ашпоосу керек. Айрым штаттарда жылына берилүүчү 25 жана 50 миң доллардан турган эки түрдүү сыйлыктар да бар. Андан сырткары, илимий даражасы бар мугалимдерге да бонустар, кошумча акылар каралган.

Кыскасы, Кыргызстандын мугалимдерине быйылкы кесиптик майрамдан баштап эмгек акылары көбөйүп, аз да болсо социалдык жактан жеңилдиктер келип чыгаары кубанычтуу көрүнүш. Албетте, мугалимдин, бирөөнүн балдарына билим-тарбия берген адамдын эмгеги баа жеткис, мамлекеттин казынасынын мүмкүндүгүнө карап мындан ары дагы да акылар көбөйүп турат деген ишенич бар.

Тазагүл ШАМШИЕВА,

журналист.

Мурдагы пост

РОССИЯ: КӨМҮСКӨ ЭКОНОМИКАНЫ АЛЫП ЧЫГУУ КОРКУНУЧТУУ ЭКЕН

Кийинки пост

ӨЗБЕКСТАН: АЙЫЛ ЧАРБАСЫ КАЙСЫ ЖАГЫНАН АРТТА КАЛДЫ?

Кийинки пост
ӨЗБЕКСТАН: АЙЫЛ ЧАРБАСЫ КАЙСЫ ЖАГЫНАН АРТТА КАЛДЫ?

ӨЗБЕКСТАН: АЙЫЛ ЧАРБАСЫ КАЙСЫ ЖАГЫНАН АРТТА КАЛДЫ?

www.versia.kg

Бардык укуктар корголгон © 2026 Versia.kg

  • ЖАҢЫЛЫКТАР
  • АНАЛИТИКА
  • ИНТЕРВЬЮ
  • ЖАРЫЯ
  • КӨЗ КАРАШ
  • Байланыш

Натыйжа жок
Бардык натыйжаларды кароо
  • ЖАҢЫЛЫКТАР
  • АНАЛИТИКА
  • ИНТЕРВЬЮ
  • ЖАРЫЯ
  • КӨЗ КАРАШ
  • Байланыш

Бардык укуктар корголгон © 2026 Versia.kg

Login to your account below

Forgotten Password?

Fill the forms bellow to register

All fields are required. Log In

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In