Deccan Gold Mines Ltd. компаниясы Кыргыз Республикасындагы өзүнүн флагмандык “Алтын Төр” алтын долбоорунда олуттуу ийгиликтерге жетишкенин билдирди, компания 2026-жылдын август айына чейин толук көлөмдөгү коммерциялык өндүрүштү баштоо алдында турат.
Бул курулуш индиялык тоо-кен компаниясы тарабынан Борбордук Азиядагы эң маанилүү эл аралык долбоорлордун бири болуп саналат. Avelum Partners компаниясындагы стратегиялык үлүшү аркылуу Deccan Gold Mines Кыргызстандын тоо-кен тармагына түз инвестиция салган биринчи индиялык тоо-кен компаниясы болуп калды. Бул Индия менен Кыргыз Республикасынын ортосундагы өсүп жаткан экономикалык байланышты баса белгилейт.
Компаниянын акыркы жаңылыктарына ылайык, тоолуу аймакта аба ырайынын жакшырышы менен “Алтын Төр” кениндеги прогресс бир топ тездеди. Курулуш жана ишке киргизүү иштери тездик менен жүрүп, компанияга негизги инфраструктураны жана кайра иштетүү компоненттерин мөөнөтүнөн мурда бүтүрүүгө мүмкүндүк берди.
Кенди кайра иштетүүдө колдонулган негизги системалардын бири болгон гравитациялык схеманын ийгиликтүү ишке киргизилиши чоң жетишкендик болду. Гравитациялык схема азыр толук кандуу иштеп жатат жана 2026-жылдын июнь айында алтын концентратын өндүрүүнү баштоого жол ачат деп күтүлүүдө. Бул фаза эритмеден алтын менен күмүштү бөлүп алуу жана кийинчерээк куймага айландырылган жарым таза алтын эритмелерин өндүрүү үчүн колдонулган маанилүү металлургиялык система болгон Merril-Crowe калыбына келтирүү схемасын ишке киргизүүнүн башаты болуп кызмат кылат.
Компаниянын кызматкерлери эки система тең бир эле убакыттын ичинде иштей баштайт деп күтүшөт, бул август айына чейин коммерциялык масштабдагы өндүрүшкө үзгүлтүксүз өтүүгө мүмкүндүк берет. Долбоордун ачылышы Индиянын да, Кыргызстандын да Эгемендүүлүк күнүн белгилөө менен символикалык түрдө дал келет деп күтүлүүдө, бул ишкананын саясий жана экономикалык маанисин баса белгилейт.
Учурда “Алтын Төр” кенинде 130га жакын индиялык жана жергиликтүү адистер иштеп жатат, бул иштин масштабын жана колдонулуп жаткан техникалык тажрыйбаны көрсөтүп турат. Долбоор Индиянын чет өлкөлөрдөгү ресурстарды өнүктүрүү жана минералдык коопсуздук демилгелериндеги өсүп жаткан ролунун айкын мисалы катары көрсөтүүдө.
Долбоордун жүрүшү жөнүндө комментарий берип жатып, башкаруучу директор Ханума Прасад Модали жагымдуу аба ырайы курулуш жана ишке киргизүү иштерин тездеткенин айтты. Ал гравитациялык схеманын ишке киришин маанилүү этап катары сыпаттап, компания өндүрүшкө даярдык көрсөткүчтөрүнө пландаштырылган мөөнөттө жетет деген ишенимин билдирди.
Ошондой эле, ал ишкананын кеңири стратегиялык маанисин баса белгилеп, аны тоо-кен тармагындагы чек ара кызматташтыгынын үлгүсү катары көрсөттү. Компаниянын билдиришинче, “Алтын Төр” долбоору Deccan Gold Mines компаниясынын операциялык натыйжалуулукка, жоопкерчиликтүү тоо-кен казып алуу практикасына жана эки өлкөнүн тең кызыкдар тараптары үчүн узак мөөнөттүү баалуулуктарды түзүүгө болгон милдеттенмесин көрсөтөт.
Геологиялык жактан алганда, “Алтын Төр” кени Солтон Сары алтын минералдашуу зонасында, 300 чакырымдан ашык созулган кеңири Тянь-Шань кыркалуу тоо зонасынын бир бөлүгүндө абдан ынгайлуу позицияны ээлейт. Бул аймак алтын камтыган кварц жана кварц-карбонат тамыр системалары, ошондой эле ири көлөмдө казып алуу үчүн жагымдуу деп эсептелген штокворк формациялары менен белгилүү.
Тармактык байкоочулар долбоордун туруктуу өнүгүшүн Индиянын тоо-кен тармагы үчүн, айрыкча Нью-Дели жеткирүү чынжырларын диверсификациялоого жана стратегиялык маанилүү минералдык ресурстарга жетүүнү камсыз кылууга умтулуп жаткандыктан, кубаттандыруучу белги катары карашат. Дүйнөлүк атаандаштык күчөп бараткан шартта чет өлкөлүк тоо-кен инвестициялары экономикалык жана өнөр жай саясатынын маанилүү компонентине айланууда.
Кыргызстан үчүн бул долбоор экономикалык мааниге да ээ. Инвестициялардын агымынан жана жумуш орундарын түзүүдөн тышкары, бул ишкана, айрыкча алтынга жана маанилүү минералдарга дүйнөлүк суроо-талап өсүп жаткандыктан, эл аралык тоо-кен өнөр жайы боюнча өнөктөштүк үчүн жагымдуу багыт катары өлкөнүн позициясын бекемдей алат.
Бомбей фондулук биржасында катталган Deccan Gold Mines Ltd. өзүн Индиянын алтынга жана маанилүү минералдарды изилдөөгө багытталган жалгыз ачык соода компаниясы катары таанылган. Эми 2026-жылдын августуна чейинки убакыттын эсеби уланып жаткандыктан, “Алтын Төр” долбоору жөн гана коммерциялык ишкана катары эмес, ресурстарды туура багытта пайдалануу, инвестиция жана узак мөөнөттүү экономикалык кызматташуу аркылуу Индияны Борбордук Азия менен байланыштырган стратегиялык көпүрө катары каралууда.
Алмаз АМАНАЛИЕВ.
